U galeriji Sreten Stojanović u Prijedor sutra naveče, petak, od 20:00 časova je izložba crteža posvećena Branku Miljušu, prijedorskom i evropskom grafičaru, slikaru i pedagogu.
Organizatori su Galerija Sreten Stojanović i Akademija nauka i umjetnosti Republike Srpske.
O velikanu srpske umjetnosti, kako se očekuje, govoriće akademik Milivoje Unković i Boris Eremić direktor Galerije Sreten Stojanović.
Očekuje se i prisustvo Miljuševe kćerke i velikog broja poštovalaca grada slikara Prijedora i šire.
BRANKO MILJUŠ IZMEĐU KRALJEVINE, DRAGOTINJE I EVROPE
Branko Miljuš je rođen u selu Gornja Dragotinja kod Prijedora, 22. marta 1936. godine. Početkom Drugog svetskog rata ustaše su njega, sestru i majku iz Prijedora odvele u Dubicu, gdje je bio pripremljen transport za Jasenovac. Taj transport je umjesto u Jasenovac otišao u Garešnicu između Zagreba i Bjelovara. U Garešnici su privremeno smješteni kod jedne porodice. Sreća u nesreći bio je ausvajs sa kojima im je obezbjeđen prolaz u Srbiju, nakon čega dolaze u Beograd.
U Beogradu Miljuš je zavšio slikarski odsjek na Akademiji likovnih umetnosti u Beogradu 1958. u klasi profesora Nedeljka Gvozdenovića i magistarske studije grafike kod profesora Boška Karanovića 1961. Specijalizovao je grafiku u ateljeu Džonija Fridlandera u Parizu.
Bio je slikar, grafičar, mozaičar i vitražista. Bavio se ilustracijom i grafičkim dizajnom i pedagoškim radom. Bio je redovni profesor na Fakultetu likovnih umjetnosti u Beogradu, Akademiji lijepih umjetnosti u Beogradu, Akademiji umjetnosti u Banjoj Luci i gostujući profesor na nekoliko fakulteta u Srbiji. Rodnoj Dragotinje poklonio je brojne slike a jedina Kneževina na Balkanu odužilo mu se dodijelom Povelje. Dobitnik je i Plakete opštine Prijedor i Povelje Kneževine rodne mu Dragotinje.
Kao kum “koji nije dugme” Muzeju Prijedor je poklon i stotinjak slika. Simo Brdar, istoričar, pisac, scenarista i režiser, njegov sinovac, je autor dokumentarnog film Gradina. Autentični svjedok bio je Branko Miljuš. Film je, sa pratećom foto izložbom prikazan i u Njujorku.
BOGATA UMJETNIČKA SCENA
Miljuševo stupanje na umjetničku scenu označeno je zajedničkom izložbom sa Miodragom Nagornim i našim znamenitin Prijedrčaninom Radovanom Kraguljem u galeriji Grafičkog kolektiva 1959. godine. U istoj galeriji je priredio 1961. godine i svoju prvu samostalnu izložbu. Tokom 1962-1963. godine specijalizirao je grafiku u Parizu, atelje Gotarda Džonija Friedlandera (Gotthard Johnny Friedlaender), kao stipendista vlade Francuske.
NAGRADE
O Miljuševom sigurnom umjetničkom napredovanju i stalnom usponu u sam vrh likovnog stvaralaštva kod nas svjedoče nagrade koje je dobio na najpoznatijim domaćim i međunarodnim likovnim manifestacijama. To su:
Nagrada za grafiku na Oktobarskom salonu (1960.), nagrada na Prvoj međunarodnoj izložbi grafike u Ljubljani (1961.), međunarodna nagrada “Bianco e Nero” u Luganu (1962.), Politikina nagrada za izložbu u Salonu Muzeja savremene umjetnosti u Beogradu (1963.), nagrada na Prvom međunarodnom bijenalu grafike u Krakovu (1967.), prva nagrada za grafiku na Trećoj izložbi jugoslovenskog portreta u Tuzli (1975.) itd.
UNIVERZITETSKA KARIJERA
Svoju veoma uspješnu univerzitetsku karijeru počeo je 1972. godine kada ga je nastavno vjeće Akademije za likovne umjetnosti u Beogradu izabralo za asistenta za predmete Slikarstvo i Crtanje. Na istoj Akademiji, odnosno Fakultetu likovnih umjetnosti, Miljuš je prošao kroz izbore u sva tri univerzitetska nastavnička zvanja: za docenta za predmet Grafika (1977.), vanrednog profesora (1982.) i redovnog profesora za predmet Slikanje i zidno slikarstvo (1989).
Radio je i kao redovni profesor na Akademiji lepih umetnosti u Beogradu i na grafičkom odsjeku Akademije umjetnosti u Banjaluci.
Bio je aktivan učesnik u okviru umjetničkih udruženja. Radio je kao potpredsednik i član umjetničkog savjeta Grafičkog kolektiva. Postao je član ULUS-a 1959. godine. Bio je takođe član Lade i Internacionalnog udruženja “Kunstlerhaus” likovnih umjetnika Beča (od 1999. godine).
Kao likovni stvaralac izuzetne plodnosti i aktivnog nastupa učestvovao je na mnogim domaćim i međunarodnim likovnim manifestacijama. Priredio je više od šezdeset samostalnih izložbi u zemlji i oko šezdeset u inostranstvu. Učestvovao je i na oko 250 grupnih izložbi, u brojnim kolonijama i međunarodnim simpozijumima – Ečka, Ljubičevo, Sićevo, Yahting Club u Herceg Novom, kolonija Sreten Stojanović u Prijedoru itd.
DJELA ŠIROM SVIJETA
Miljuševa djela nalaze se u mnogim najpoznatijim domaćim i stranim muzejskim i galerijskim ustanovama kao što su: Narodni muzej u Beogradu, Muzej savremene umjetnosti u Beogradu, Dom Vojske Srbije u Beogradu, Fakultet dramskih umjetnosti u Beogradu, Zepter muzej u Beogradu, Muzej suvremene umjetnosti JAZU u Zagrebu, Moderna galerija u Ljubljani, Umjetnička galerija Bosne i Hercegovine u Sarajevu, Galerije u Banjaluci, Muzej Kozare u Prijedoru, Kolekcija Bolafi – Lenjo (Bolaffi – Legno) u Torinu, Kolekcija Dr Gaetano D’Ambrozio – Trevizio, Muzej savremene umjetnosti u Varšavi, Narodna galerija u Pragu, Istorijsko umjetnički muzej u Ženevi, Nacionalna galerija u Londonu, Victorija i Albert muzej u Londonu, Muzej u Luganu, Umhetnički muzej u Stokholmu, Albertina u Beču, Muzej savremene umetnosti u Buenos Airesu, Kongresna biblioteka u Vašingtonu, Kolekcija muzejskog kompleksa carskog dvora u Kjotou u Japanu, Univerzitet Kornel – Itaka u SAD, Kolekcija Jurić Dimitrijević na Floridi, Muzej Univerziteta Južne Floride – Tampa i mnoge druge privatne kolekcije u zemlji i inostranstvu.
Branko Miljuš je tokom cjelog svog stvaralaštva ostao svestrani likovni umjetnik – bavio se slikarstvom, grafikom, mozaikom, vitražom, ilustracijom i grafičkim dizajnom. Od početka njegovo stvaralaštvo je bilo predmet zanimanja mnogih naših i stranih pisaca, istoričara umjetnosti, likovnih kritičara, novinara i svih onih koji su se bavili razvojnim tokovima srpske i jugoslovenske likovne umjetnosti.
Prijedorska izložba je podsjetnik na Miljuša, dječaka sa željezničke stanice Dragotinja, gdje vozovi više ne staju.
Sjeta je i na bjelosvjetskog umjetnika i velikog čovjeka Branka Miljuša. Da se ne zaboravi!
Milan Bogun/infoprijedor.ba
