“Zalihe krvi u Službi za transfuziju koja je smještena u prijedorskoj bolnici trenutno su zadovolјavajuće, ali su davaoci uvijek potrebni. Potreban je stalan i stabilan uticaj na mlade da se priklјuče dobrovolјnom davalaštu kroz edukacije, jer se potrebe za krvlјu i njenim komponentama povećavaju, a zamjene za lјudsku krv još uvijek nema i ona uvijek dolazi od dobrolјnog davaoca”, istakla je u intervjuu za “Kozarski vjesnik” dr Dragana Tatić Sevimli, specijalista transfuziologije i načelnik Službe za transfuziju krvi Prijedor.
Kako je organizovan rad Službe za transfuziju krvi u prijedorskoj bolnici?
– Služba za transfuziju krvi Prijedor dio je Zavoda za transfuzijsku medicinu Republike Srpske i smještena je u Bolnici “Doktor Mladen Stojanović” u Prijedoru. Bavi se prikuplјanjem krvi od dobrovolјnih davalaca, obradom krvi, čuvanjem i distribucijom. Dio prikuplјenih doza izdaje se na odjele prijedorske bolnice dok se dio šalјe u ostale službe i centre Zavoda za tranfuzijsku medicinu. Rad službe organizovan je tokom 24 časa, kako bi se osigurala dostupnost krvi za sve pacijente.
Ko može dati krv, a ko ne?
– Krv može dati svaka zdrava i odrasla osoba između 18 i 65 godina starosti, koja to želi. Darivanje krvi počinje dolaskom u Službu, popunjavanjem upitnika i registracijom dobrovolјnog davaoca, te određivanjem nivoa hemoglobina ubodom u prst. Za muškarce on mora da bude viši od 135 g/l, a za žene 125 g/l, da biste mogli da pristupite lјekarskom pregledu. Na pregledu će specijalista transfuziologije ili specijalizant transfuziologije odlučiti da li ste dovolјno zdravi da pristupite darivanju krvi. Da biste darivali krv treba da se naspavate, ujutru da pojedete lagan obrok i da pijete tečnosti, a bilo bi poželјno da ne pijete terapiju niti da imate hroničnu bolest. Nakon pregleda prelazite u salu za punkciju krvi, gdje se krv uzima punkcijom kubitalne vene. Nakon darivanja dobićete paket iz kojeg možete nešto popiti ili pojesti i slobodni ste da nastavite sa svojim uobičajenim aktivnostima. Dva sata nakon darivanja krvi ne biste smjeli da pušite i taj dan da ne dižete ništa teško rukom koja je punktirana. Svi osigurani davaoci krvi oslobođeni su plaćanja participacije na zdravstvene usluge u Republici Srpskoj, godinu dana od zadnjeg darivanja, a ukoliko imaju 10 darivanja oslobođeni su trajno. Ukoliko je davalac zaposlen, na Transfuziji dobija potvrdu o darivanju krvi, na osnovu koje mu poslodavac daje slobodne dane.
Koje procedure se sprovode kako bi se osigurala bezbjednost krvi i pacijenata?
– Svaka doza krvi se testira na krvnu grupu i Rh faktor, te se radi skrining eventualnih antitijela, te na transmisivne bolesti, hepatitise B i C, sifilis te virus HIV-a. Svi testovi moraju biti negativni da bi doza ušla u upotrebu.
Koliko jedinica krvi se prikupi na godišnjem nivou i da li su te količine dovolјne za potrebe bolnice?
– Davalaštvo u Gradu Prijedoru i okolnim opštinama koje mu pripadaju je na zavidnom nivou, naravno postoji prostor da se ono poveća, jer se povećavaju potrebe za krvlјu i njenim komponentama. U toku godine prikupimo značajne količine krvi koje su do sada bile dovolјne da zadovolјe potrebe prijedorske bolnice, ali pošto se veliki broj pacijenata sa ovog područja liječi na Univerzitetsko-kliničkom centru Banja Luka, u obavezi smo i da to obezbijedimo.
Koje krvne grupe trenutno najviše nedostaju?
– Što se tiče krvnih grupa, najveći broj stanovnika je Rh pozitivan i to najčešće A+ i 0+,te su potrebe za tim grupama i najveće, a standardno je velika potreba i za negativnim davaocima, naročito 0 negativnim.
Kakav je odziv građana Prijedora i okolnih mjesta kada su u pitanju akcije dobrovolјnog darivanja krvi? Ko su najčešći davaoci?
– U Gradu Prijedoru davalaštvo je sporadično i porodično, iako obimno pokazuje potrebu za organizovanjem u neki vid udruženja. Gradska organizacija Crvenog krsta ima akciju pod nazivom “Moje prvo darivanje krvi” sa učenicima završnih razreda srednjih škola. Ministarstvo unutrašnjih poslova Republike Srpske organizuje periodične akcije u svim gradovima. Pohvalila bih davalaštvo u opštinama Kozarska Dubica i Novi Grad, gdje opštinske organizacije Crvenog krsta organizuju svaka tri mjeseca akcije i prikupimo velike količine krvi, te manja mjesta kao što su Kostajnica, Krupa na Uni i Oštra Luka, gdje se takođe održavaju terenske akcije.
Koja je Vaša poruka građanima kada je u pitanju dobrovolјno darivanje krvi?
– Pozivam sve građane koji žele da daruju krv da to učine u Službi transfuzije u prijedorskoj bolnici, te se priklјuče hilјadama dobrovolјnih davalaca i pomognu da se spase životi naših građana.
