Svečanim postrojavanjem i druženjem nekadašnjih pripadnika 92. lake eskadrile višestruke namjene Prijedor, na Aerodromu Urije obilježena je 34. godišnjica osnivanja ove jedinice, formirane 17. juna 1992. godine u sastavu Vazduhoplovstva i protivvazdušne odbrane Republike Srpske.
Eskadrila je nastala iz sportskog vazduhoplovnog kolektiva koji je tokom rata stavio na raspolaganje svoja materijalno-tehnička sredstva, resurse i ljudstvo za potrebe odbrane grada i izvršavanje zadataka vazduhoplovstva i protivvazdušne odbrane Republike Srpske.
Milan Stojanović, pukovnik u penziji i nekadašnji komandant vazduhoplovne baze na aerodromima Mahovljani i Zalužani, prisjetio se okolnosti u kojima je jedinica nastala.
– Dvadeset prvog juna 1992. godine, sa aerodroma Prijedor i aerodroma Zalužani, gdje su postojali jaki aeroklubovi, formirane su dvije lake eskadrile višestruke namjene (LEVN). Riječ je o lakoj avijaciji višestruke namjene. Ušle su u sastav Vazduhoplovstva i protivvazdušne odbrane Vojske Republike Srpske, oslonjene u potpunosti na materijalno obezbjeđenje iz te komande, a po pitanju zadataka bile su direktno potčinjene komandantu vazduhoplovne brigade i načelniku za avijaciju u Komandi vazduhoplovstva i protivvazdušne odbrane. Izvršavali su mnoge zadatke, od prevoza, preko kurirske službe, do naleta za uvježbavanje i trenažu jedinica protivvazdušne odbrane. Letjeli su, pratili i vršili zahvat, sve do direktnog učešća u pješadijskim borbenim dejstvima na pojedinim dijelovima ratišta. Ako me sjećanje dobro služi, poslije toliko godina, pripadnici ove eskadrile učestvovali su u pješadijskim borbenim dejstvima na prvoj liniji odbrane u Glamoču, Mrkonjić Gradu, a čini mi se i u Sanskom Mostu, mada nisam sasvim siguran. Na sreću, nije bilo žrtava – niko iz ove jedinice nije poginuo – rekao je Stojanović.
Nebojša Nožinić, poručnik pilot 92. lake eskadrile višestruke namjene, rekao je da su svi pripadnici Aerokluba te 1992. godine godine bili mobilisani za potrebe odbrane i da su njihovi zadaci bili su pozadinskog karaktera.
– Imali smo stručno rukovodstvo, obučeno još tokom služenja u JNA, odnosno u ratnom vazduhoplovstvu, tako da smo bili donekle pripremljeni za izvršavanje vazduhoplovnih zadataka. Morali smo paziti da se ne otkrijemo, jer je vazdušni prostor Bosne i Hercegovine bio pod nadzorom NATO avijacije, pa smo iznalazili partizanske načine djelovanja kako bismo izbjegli zamke koje su nam postavljale te organizacije. Jedinica je u svojoj strukturi brojala preko 70 pripadnika, pilote, specmene, oružare, pripadnike službe traganja i spasavanja, a određeni broj pripadnika bio je upućen u pomoć Vojsci Republike Srpske na ratištima. Ukupno je kroz jedinicu prošlo 76 ljudi, a nažalost, u proteklih 34 godine preminula su 24 njena pripadnika – kazao je Nožinić.
Tradicionalna svečanost održana je pod pokroviteljstvom Boračke organizacije grada Prijedora. Obilježavanju su prisustvovali nekadašnji pripadnici jedinice, predstavnici Komande vazduhoplovstva i protivvazdušne odbrane Republike Srpske, kao i predstavnici Gradske uprave Prijedor.
T.Mandić/Kozarski Vjesnik
